Het zelf samenstellen van de BARF maaltijd

Wil je zelf een BARF menu samenstellen voor je hond, maar weet je niet goed waar je moet beginnen? Hoeveel vlees heeft je hond nodig, welke ingrediënten gebruik je en hoe zorg je voor voldoende afwisseling?

Bij BARF stel je de maaltijden zelf samen met rauwe dierlijke ingrediënten, zoals spiervlees, vleesbot en orgaanvlees. Je bepaalt welke ingrediënten je gebruikt en in welke hoeveelheden je deze aanbiedt. Dat vraagt wel om een goede voorbereiding, want alleen verschillende vleessoorten combineren betekent niet automatisch dat een maaltijd compleet is.

In deze handleiding laten we aan de hand van een praktisch voorbeeld zien hoe je de hoeveelheden berekent, ingrediënten kiest en maaltijden voorbereidt.

Wat heb je nodig om een BARF-menu samen te stellen?

De basis van een zelf samengesteld BARF-menu bestaat doorgaans uit verschillende dierlijke ingrediënten. Elk onderdeel heeft een eigen voedingskundige functie.

Spiervlees

Spiervlees levert onder andere eiwitten en vetten. Denk bijvoorbeeld aan rundvlees, lamsvlees of paardenvlees. Ook hart wordt voedingskundig doorgaans tot het spiervlees gerekend.

Vleesbot

Bevleesd bot bestaat uit bot met vlees eromheen. Het wordt binnen sommige BARF-methoden gebruikt als calciumbron. Botten brengen echter ook risico’s met zich mee, zoals beschadiging van tanden, verstopping of darmletsel. Laat het gebruik en de geschikte hoeveelheid daarom beoordelen door een dierenarts met kennis van voeding.

Orgaanvlees

Orgaanvlees, zoals lever en nier, bevat verschillende vitamines en mineralen. Vooral bij lever is de hoeveelheid belangrijk, omdat een overmaat aan bepaalde voedingsstoffen, waaronder vitamine A, schadelijk kan zijn.

Pens

Pens wordt binnen BARF regelmatig als aanvullend ingrediënt gebruikt. Het kan onderdeel zijn van een gevarieerd menu, maar vervangt niet de voedingskundige functies van andere organen.

Groente en aanvullende voedingsstoffen

Sommige BARF-menu’s bevatten ook een kleine hoeveelheid groente. Afhankelijk van de gebruikte ingrediënten kunnen aanvullende voedingsstoffen nodig zijn, bijvoorbeeld voor een goede voorziening van essentiële vetzuren, vitamines en mineralen.

Een compleet menu moet aansluiten op de individuele voedingsbehoefte van je hond. Welke ingrediënten en aanvullingen nodig zijn, hangt af van de totale samenstelling.

Bekijk de BARF-producten voor honden om te zien welke losse ingrediënten verkrijgbaar zijn.

Welke verhoudingen gebruik je bij een BARF-menu?

Bij het zelf samenstellen van hondenvoeding kom je verschillende voedingsschema’s en percentages tegen. Er bestaat echter geen vaste BARF-verhouding die automatisch geschikt is voor iedere hond.

In het oorspronkelijke artikel van Floris Vlees gebruiken we het volgende voorbeeld:

Ingrediënt	Percentage
Bevleesd bot	50%
Spiervlees	25%
Orgaanvlees	10%
Pens	10%
Gepureerde groente	5%
Totaal	100%

Dit is een voorbeeld van een traditionele BARF-verdeling en geen algemeen aanbevolen voedingsschema. Vooral het aandeel bevleesd bot vraagt aandacht: het daadwerkelijke botpercentage verschilt sterk per product en de hoeveelheid calcium kan daardoor aanzienlijk variëren.

Ook zeggen deze percentages op zichzelf niets over de volledige voorziening van bijvoorbeeld jodium, zink, vitamine D of essentiële vetzuren.

Gebruik het voorbeeld daarom om te begrijpen hoe je met hoeveelheden rekent. Laat de definitieve samenstelling controleren door een veterinair voedingsdeskundige voordat je deze langdurig als volledige voeding aanbiedt.

Hoeveel BARF heeft je hond per dag nodig?

Voordat je een menu kunt samenstellen, moet je weten hoeveel voeding je hond ongeveer nodig heeft.

De dagelijkse hoeveelheid is afhankelijk van onder andere het lichaamsgewicht, de leeftijd, activiteit, lichaamsconditie en de energiedichtheid van de ingrediënten.

Een percentage van het lichaamsgewicht wordt soms als eenvoudige rekenhulp gebruikt. Zo komt 2% van het lichaamsgewicht bij een hond van 13 kilo overeen met 260 gram voeding per dag. Dit is alleen een rekenvoorbeeld: of die hoeveelheid voldoende is, hangt af van de calorieën in het menu en de behoefte van de hond.

Voor meer uitleg kun je ons artikel Hoeveel vlees geef ik mijn hond of kat? bekijken.

Rekenvoorbeeld: Mickey, een Hollandse Smous van 13 kilo

We gebruiken Mickey als voorbeeld voor het samenstellen van een BARF-menu.

Mickey is een volwassen Hollandse Smous van drie jaar oud. Hij weegt 13 kilo, heeft een normale energiebehoefte en is goed op gewicht.

In het oorspronkelijke voorbeeld krijgt Mickey ongeveer 350 gram voeding per dag. Die hoeveelheid gebruiken we hieronder om uit te leggen hoe je een maaltijd en een voorraad berekent.

Let op: de 350 gram is geen individueel vastgesteld voedingsadvies en de getoonde ingrediëntenverdeling is niet gecontroleerd als nutritioneel compleet.

Voorbeeld: een BARF-menu samenstellen voor 90 dagen

Wanneer je eenmaal weet welke hoeveelheid en samenstelling bij je hond passen, kun je vooruit plannen.

Voor Mickey rekenen we met 350 gram per dag. Op basis van de voorbeeldpercentages uit het oorspronkelijke artikel ontstaat de volgende verdeling.

Ingrediënt	Per dag	Voor 90 dagen
Bevleesd bot	175 g	15,75 kg
Spiervlees	87,5 g	7,875 kg
Orgaanvlees	35 g	3,15 kg
Pens	35 g	3,15 kg
Groente	17,5 g	1,575 kg
Totaal	350 g	31,5 kg

Zo zie je hoe een percentage wordt omgerekend naar de benodigde hoeveelheid per dag en voor een langere periode.

De berekening werkt eenvoudig:

Dagelijkse hoeveelheid × aantal dagen = totale hoeveelheid voeding

Voor Mickey betekent dat:

350 gram × 90 dagen = 31.500 gram, oftewel 31,5 kilo.

Met deze rekenhulp kun je bepalen hoeveel vriesruimte je nodig hebt en hoe je de bestelling en het portioneren organiseert.

Hoe zorg je voor afwisseling in het BARF-menu?

Afwisseling kan helpen om een menu met verschillende ingrediënten samen te stellen. Je kunt bijvoorbeeld variëren tussen rund, lam, konijn, kip en verschillende vissoorten.

Binnen het voorbeeld van Mickey worden meerdere diersoorten gebruikt, waaronder karkassen van konijn en kip, spiervlees van rund en hert en verschillende organen.

Variatie alleen is echter geen garantie dat alle benodigde voedingsstoffen aanwezig zijn. Vijf diersoorten voeren betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat het menu voldoende calcium, jodium of vitamine D bevat.

Een voedingsschema moet daarom niet alleen rekening houden met de gebruikte diersoorten, maar ook met de daadwerkelijke voedingswaarde van alle ingrediënten samen.

Houd bovendien rekening met eventuele intoleranties of medische aandoeningen en verander niet voortdurend van ingrediënten wanneer je hond daar gevoelig op reageert.

Hoe bereid en bewaar je zelf samengestelde BARF-maaltijden?

Als de samenstelling is vastgesteld, kun je de maaltijden portioneren. Kies hiervoor een geschikte plaats in huis waar je schoon en overzichtelijk kunt werken.

Zorg dat je vooraf het volgende klaarlegt:

• Een digitale keukenweegschaal
• Afsluitbare diepvriesbakjes of geschikte diepvrieszakjes
• Schone snijplanken en keukenmaterialen
• Voldoende ruimte in de vriezer
• Etiketten om ingrediënten en datums te noteren

Stap 1: Verdeel de ingrediënten

Weeg de ingrediënten af volgens het gecontroleerde voedingsschema. Zorg dat je weet welke hoeveelheid bij iedere maaltijd hoort.

Stap 2: Maak dagelijkse porties

Verdeel de afgewogen voeding over afzonderlijke bakjes of diepvrieszakjes. Je kunt de porties aanpassen aan het aantal maaltijden dat je hond per dag krijgt.

Stap 3: Label en vries de maaltijden in

Noteer de inhoud en datum op iedere verpakking. Plaats de porties zo snel mogelijk in de vriezer en voorkom onnodig opwarmen tijdens het portioneren.

Stap 4: Ontdooi de maaltijd veilig

Ontdooi de voeding in een afgesloten bak in de koelkast, niet op het aanrecht. Gebruik ontdooide voeding snel en volg de bewaaradviezen van de leverancier.

Rauw vlees kan ziekteverwekkers bevatten. Was daarom na iedere bereiding je handen, reinig gebruikte materialen grondig en voorkom contact tussen rauwe voeding en voedsel voor mensen.

Ook een hond zonder klachten kan bacteriën via de ontlasting verspreiden. Wees extra voorzichtig in huishoudens met jonge kinderen, ouderen, zwangeren of mensen met een verminderde weerstand.

Veelgemaakte fouten bij het samenstellen van BARF

Wie voor het eerst zelf een BARF-menu maakt, kan gemakkelijk een belangrijk onderdeel over het hoofd zien.

Alleen naar percentages kijken

Een verhouding van vlees, bot en organen zegt onvoldoende over de uiteindelijke voedingswaarde. Een volledig menu vraagt om een berekening van alle essentiële voedingsstoffen.

Te veel lever of bot gebruiken

Een teveel aan bepaalde organen kan tot een overschot aan voedingsstoffen leiden. Botten kunnen daarnaast verstopping en lichamelijk letsel veroorzaken.

Te weinig rekening houden met de energiebehoefte

Een actieve hond kan een andere hoeveelheid voeding nodig hebben dan een rustige hond met hetzelfde gewicht. Controleer daarom regelmatig het gewicht en de lichaamsconditie.

Onvoldoende aandacht besteden aan hygiëne

Rauwe voeding vraagt om zorgvuldig bewaren, ontdooien en schoonmaken. Invriezen maakt rauw vlees niet automatisch vrij van schadelijke bacteriën.

Zelf beginnen met BARF? Kies eerst een goed voedingsschema

Een BARF-menu samenstellen begint met het bepalen van de voedingsbehoefte van je hond. Daarna kies je de juiste ingrediënten, bereken je de benodigde hoeveelheden en maak je een plan voor het portioneren en bewaren.

De belangrijkste basis is niet hoeveel verschillende ingrediënten je gebruikt, maar of het volledige menu voldoende en de juiste voedingsstoffen levert.

Heb je eenmaal een passend voedingsschema? Dan kun je bij Floris Vlees terecht voor verschillende losse BARF-ingrediënten voor honden, zodat je zelf de maaltijden kunt samenstellen.